Ο εργοδότης - εταιρεία έχει τη δυνατότητα να προβεί σε απόλυση μισθωτού με δύο τρόπους, είτε με προειδοποίηση, είτε με έκτακτη καταγγελία σύμβασης εργασίας, δηλαδή χωρίς προειδοποίηση. Η επιλογή του ενός ή του άλλου τρόπου ανήκει στη βούληση του εργοδότη. Σύμφωνα με το άρθρο 64 του Ν. 4808/2021, καταργείται κάθε διάκριση μεταξύ υπαλλήλων και εργατοτεχνιτών αναφορικά με την προθεσμία προμήνυσης και την καταγγελία των συμβάσεων εξαρτημένης εργασίας, το οποίο άρθρο τίθεται σε εφαρμογή την 01/01/2022. Ο Ν. 2112/1920 (Α’ 67), ο ν. 3198/1955 (Α’ 98) και κάθε άλλη διάταξη, που διέπει την καταγγελία της σύμβασης ή σχέσης εργασίας των υπαλλήλων, εφαρμόζονται και επί των εργατοτεχνιτών. Ως δε μηνιαίος μισθός του εργατοτεχνίτη λογίζονται τα είκοσι δύο (22) ημερομίσθια, εκτός εάν ήδη αμείβεται με μηνιαίο μισθό.

Απόλυση χωρίς προειδοποίηση: Εάν η καταγγελία της σύμβασης εργασίας γίνει χωρίς προειδοποίηση, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει ολόκληρη την αποζημίωση που οφείλεται, όπως καθορίζει ο νόμος.

Απόλυση με προειδοποίηση: Εάν η καταγγελία σύμβασης γίνει ύστερα από προειδοποίηση, ο εργοδότης υποχρεούται να γνωρίσει με έγγραφο στον μισθωτό ότι, η υπάρχουσα σύμβαση εργασίας θα λυθεί μετά την πάροδο του χρόνου προειδοποίηση.

Κρίνεται σκόπιμο και στην πράξη εφαρμόζεται, η ημερομηνία της απόλυσης, δηλαδή η λήξη του χρόνου προειδοποίησης, να καθορίζεται επακριβώς. Στην περίπτωση αυτή, ο εργοδότης έχει υποχρέωση κατά την ημέρα που ορίστηκε ως λύση της σύμβασης εργασίας (ημέρα απόλυσης), να καταβάλει το μισό μόνο της νόμιμης αποζημίωσης. Ο υπολογισμός της αποζημίωσης γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του μισθωτού κατά τον τελευταίο μήνα με καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Επισημαίνεται ότι η αποζημίωση πρέπει να υπολογίζεται βάσει των πραγματικά καταβαλλόμενων αποδοχών και όχι βάσει των νομίμων. Τακτικές αποδοχές θεωρούνται ο μισθός, καθώς και κάθε άλλη παροχή σε είδος και σε χρήμα που δίνεται τακτικά και μόνιμα. Ειδικά για την αποζημίωση απόλυσης, συνυπολογίζονται τα δώρα εορτών και το επίδομα άδειας, προσαυξάνοντας κατά το 1/6 το ποσό του μηνιαίου μισθού ή του ημερομισθίου.

Η αποζημίωση προκύπτει από τις αποδοχές που λαμβάνει ο εργαζόμενος και είναι αυτές που αναγράφονται στην Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (Α.Π.Δ.) που υποβάλλεται κάθε μήνα στον ασφαλιστικό του φορέα. Εάν ο εργαζόμενος λαμβάνει κάποια πρόσθετη παροχή, η οποία δεν αναγράφεται στην αναλυτική περιοδική δήλωση, τότε δεν προσμετράται στην αποζημίωση. Η αποζημίωση πρέπει να καταβληθεί ταυτόχρονα με την επίδοση του εγγράφου της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, για να είναι έγκυρη η απόλυση.

Ο εργοδότης υποχρεούται να προσφέρει με προσήκοντα τρόπο το πλήρες ποσό της αποζημίωσης κατά την χρονική στιγμή που ανακοινώνει εγγράφως στον εργαζόμενο την καταγγελία της μεταξύ τους σύμβασης. Σε διαφορετική περίπτωση, η απόλυση θεωρείται άκυρη. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 74 του Ν.3863/2010, όταν η αποζημίωση, λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, υπερβαίνει τις αποδοχές 2 μηνών, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει, κατά την απόλυση, μέρος της αποζημίωσης που αντιστοιχεί στις αποδοχές 2 μηνών, ενώ το υπόλοιπο ποσό μπορεί να το δίνει σε διμηνιαίες δόσεις, καθεμία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι κατώτερη από τις αποδοχές 2 μηνών, εκτός και αν το ποσό που υπολείπεται για την εξόφληση του συνόλου της αποζημιώσεως είναι μικρότερο. Η πρώτη δόση καταβάλλεται την επομένη της συμπλήρωσης διμήνου από την απόλυση. Σε περίπτωση αποζημίωσης εργατοτεχνίτη, η αποζημίωση καταβάλλεται εφάπαξ ανεξάρτητα εάν υπερβαίνει τις αποδοχές δύο μηνών. Η δυνατότητα των δόσεων παρέχεται, από τον νόμο, ως δικαίωμα του εργοδότη. Συνεπώς, για την εφαρμογή της δεν απαιτείται προηγούμενη συναίνεση του εργαζομένου. Επιπλέον, η τμηματική καταβολή επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση των υπαλλήλων.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν.4093/2012, τα χρονικά διαστήματα προειδοποίησης, σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ιδιωτικού υπαλλήλου με προειδοποίηση (τακτική καταγγελία), διαμορφώνονται ως εξής:

• Για υπαλλήλους που έχουν υπηρετήσει στον ίδιο εργοδότη από 12 μήνες έως δύο έτη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στον ένα μήνα πριν από την απόλυση.
• Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει από δύο μέχρι πέντε έτη στον ίδιο εργοδότη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους δύο μήνες πριν από την απόλυση.
• Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει από πέντε μέχρι δέκα έτη στον ίδιο εργοδότη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους τρεις μήνες πριν από την απόλυση.
• Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει δέκα έτη και άνω στον ίδιο εργοδότη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους τέσσερις μήνες πριν από την απόλυση.

Για τον υπολογισμό της αποζημίωσης απόλυσης, λαμβάνεται υπ’ όψιν ο χρόνος υπηρεσίας από την πρόσληψη μέχρι την προειδοποίηση και όχι ο χρόνος από την προειδοποίηση μέχρι την απόλυση. Για τον υπολογισμό της αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσης, λαμβάνονται υπ’ όψιν οι τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα. Τελευταίος μήνας, θεωρείται το χρονικό διάστημα το οποίο εκκινώντας από την ημέρα που πραγματοποιείται η προειδοποίηση από τον εργοδότη, καταλήγει στην αντίστοιχη ημερομηνία του ακριβώς προηγούμενου μήνα. Η αποζημίωση, επομένως, καθορίζεται με βάσει τον εργασιακό μήνα και όχι τον ημερολογιακό και συγκεκριμένα, το μήνα πριν την προειδοποίηση για την επικείμενη απόλυση.

Αποζημίωση δεν οφείλεται: α) αν παραιτηθεί - αποχωρήσει οικειοθελώς ο εργαζόμενος, β) στη σύμβαση ορισμένου χρόνου, εκτός αν καταγγελθεί πριν τη λήξη της από τον εργοδότη χωρίς σπουδαίο λόγο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Αστικό Κώδικα, οπότε οφείλονται όλοι οι μισθοί του υπόλοιπου χρόνου μέχρι τη λήξη της, γ) στη σύμβαση ορισμένου έργου, εκτός αν υποκρύπτεται σχέση ή σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, οπότε τεκμαίρεται ότι υφίσταται μια ενιαία σύμβαση εργασίας και οφείλεται αποζημίωση, και δ) σε περίπτωση μήνυσης σε βάρος του εργαζόμενου για αδίκημα που διαπράχθηκε κατά την εκτέλεση της εργασίας του ή του απαγγέλθηκε κατηγορία για αδίκημα τουλάχιστον σε βαθμό πλημμελήματος. Εάν απαλλαγεί ο μισθωτός δικαιούται να ζητήσει την αποζημίωσή του.

Επισυνάπτεται ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

(Ν. 2112/1920, Ν. 3198/55, Ν. 3899/2010 & Ν.4093/2012)

Με βάση τα παραπάνω και τον συνημμένο Συγκεντρωτικό Πίνακα Αποζημιώσεως Υπαλλήλων, μετά τη θέση σε ισχύ του Ν. 4093/2012, το ανώτατο ύψος της αποζημίωσης λόγω απολύσεως ανέρχεται σε 12 μηνιαίους μισθούς για τους εργαζόμενους που συμπλήρωσαν 16 έτη υπηρεσίας και πάνω. Ο υπολογισμός της αποζημίωσης γίνεται με βάση τις αποδοχές του τελευταίου μήνα, υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Το σύνολο των μισθών της αποζημίωσης προσαυξάνεται κατά 1/6. Για τον ανωτέρω υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη: α) ο χρόνος υπηρεσίας, που συμπλήρωσε ο εργαζόμενος στον ίδιο εργοδότη στις 12-11-2012, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου 4093/2012, οποτεδήποτε κι αν απολυθεί. β) δεν λαμβάνεται υπόψη η επιπλέον υπηρεσία που διένυσε ο εργαζόμενος στον ίδιο εργοδότη μετά τις 12-11-2012 γ) ο υπολογισμός της επιπλέον αυτής αποζημίωσης γίνεται βάσει των τακτικών αποδοχών του τελευταίου μήνα, πριν την καταγγελία της σύμβασης εργασίας, υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τακτικές αποδοχές κατά το ποσό που υπερβαίνουν τις δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.