Για ασφαλιστικές οφειλές από το 2014 και εντεύθεν, η αλληλέγγυα ευθύνη εισήχθη με το άρθρο 31 του ν.4321/2015: «Τα πρόσωπα που είναι νόμιμοι εκπρόσωποι, πρόεδροι, διαχειριστές, διευθύνοντες σύμβουλοι, εντεταλμένοι στη διοίκηση και εκκαθαριστές των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, όπως αυτές προσδιορίζονται στο άρθρο 3 του ν. 4174/2013, Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (Α΄ 170), κατά το χρόνο της διάλυσης ή συγχώνευσής τους, ευθύνονται προσωπικά και αλληλέγγυα και εις ολόκληρον για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών, πρόσθετων τελών, προσαυξήσεων και λοιπών επιβαρύνσεων που οφείλονται από αυτά τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης ανεξάρτητα από το χρόνο βεβαίωσής τους.». Η προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη των προσώπων που έχουν τις παραπάνω ιδιότητες για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών, πρόσθετων τελών, προσαυξήσεων και λοιπών επιβαρύνσεων που οφείλονται από τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες υπάρχει και κατά τη διάρκεια λειτουργίας του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας που εκπροσωπούν.

Α. Ευθύνη εταίρων για ασφαλιστικές οφειλές (άρθρο 31 παρ.2 ν.4321/2015).

Αν κατά τη διάλυση νομικού προσώπου (δηλαδή από όταν κατατίθεται η αίτηση για λύση και τίθεται σε εκκαθάριση ή από την πτώχευσή του ή όταν ολοκληρώνεται ο καταστατικός σκοπός του) δεν έχουν εξοφληθεί όλες οι υποχρεώσεις προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, οι, κατά το χρόνο διάλυσης αυτών, εταίροι κεφαλαιουχικών εταιρειών με ποσοστό συμμετοχής τουλάχιστον δέκα τοις εκατό (10%) ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρο με το νομικό πρόσωπο ή τη νομική οντότητα για την καταβολή των οφειλόμενων ασφαλιστικών εισφορών, προσθέτων τελών, προσαυξήσεων και λοιπών επιβαρύνσεων. Οι δε αποχωρήσαντες εταίροι με ποσοστό από 10% ευθύνονται για τις χρήσεις κατά τις οποίες ήταν εταίροι.

Ευθύνη ως προς τις οφειλές στα ασφαλιστικά ταμεία στην περίπτωση εταιρειών και ατομικών επιχειρήσεων

Με το ν. 4038/2012 και, προηγουμένως, µε το ν. 3943/2011 εισήχθησαν διατάξεις, µε τις οποίες καθιερώνονται ως διαρκή και, επομένως, αυτόφωρα αδικήματα τα αδικήματα της µη καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών.

Τα προαναφερόμενα ιδιώνυμα αδικήματα τιμωρούνται κατόπιν υποβολής μηνυτήριας αναφοράς προς τον κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας του οφειλέτη, που συνοδεύεται υποχρεωτικά από πίνακα των οφειλόμενων εισφορών και θεωρούνται γνήσια εγκλήματα παραλείψεως, τα οποία συντελούνται µε την παράλειψη της εμπρόθεσμης καταβολής (ή απόδοσης) των εισφορών. Με το άρθρο 1 (παρ. 1 και 2) του Α.Ν. 86/1967 (Α’/136) θεσπίζεται η ποινική ευθύνη εκ της μη καταβολής ασφαλιστικών εισφορών – εργοδοτικών και εργατικών, προκειμένου δε περί των τελευταίων και εκ της μη αποδόσεως αυτών – προς τους εις το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης & Πρόνοιας υπαγομένους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφαλίσεως κ.λπ., μεταξύ των οποίων και το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., εφ’ όσον αυτές υπερβαίνουν, από της ισχύος του άρθρου 30 του Ν.3904/2010 (ΦΕΚ Α’/218/23.10.2010), το ποσό των είκοσι χιλιάδων ευρώ (20.000,00 €) και δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000,00 €), αντιστοίχως. Τα προβλεπόμενα εις βαθμό πλημμελήματος ιδιώνυμα αδικήματα, διωκόμενα αυτεπαγγέλτως, είναι γνήσια εγκλήματα παραλείψεως, συντελούμενα δια της παραλείψεως της εμπροθέσμου καταβολής (ή αποδόσεως) των εισφορών.

Δυνάμει του άρθρου 22 του ν. 4038/2012, θεσπίζεται ως διαρκές αυτόφωρο, το αδίκημα των παρ. 1 και 2, που παραπάνω περιεγράφηκε, για όσους οφείλουν ασφαλιστικές εισφορές άνω των εκατόν πενήντα χιλιάδων Ευρώ (150.000,00 €), µε χρόνο τελέσεως του αδικήματος το χρονικό διάστημα από την παρέλευση του μηνός από τότε που οι ασφαλιστικές εισφορές κατέστησαν απαιτητές μέχρι τη συμπλήρωση χρόνου, αντιστοίχου µε το 1/3 της προθεσμίας παραγραφής (η οποία είναι πενταετής, λόγω του πλημμεληματικού χαρακτήρα του αδικήματος).

Επομένως, για τη στοιχειοθέτηση του αυτόφωρου αδικήματος της εισφοροδιαφυγής των παραγράφων 1 & 2 του άρθρου 1 του α.ν. 86/1967 απαιτείται το συνολικό ποσό της εκδοθείσης Πράξης Επιβολής Εισφορών (Π.Ε.Ε.) να υπερβαίνει τις εκατόν πενήντα χιλιάδες Ευρώ (150.000,00 €), ενώ ως χρόνος τέλεσης αυτού λογίζεται το χρονικό διάστημα 20 μηνών (5 έτη x 1/3 = 20 μήνες), που αρχίζει μετά την πάροδο μηνός από τότε που οι ασφαλιστικές εισφορές κατέστησαν απαιτητές, ενώ η παραγραφή του αδικήματος συμπληρώνεται μετά πέντε έτη από τη λήξη του χρόνου τέλεσης αυτού (δηλαδή από την πάροδο του παραπάνω χρονικού διαστήματος των 20 μηνών).

Τα αδικήματα της μη καταβολής ασφαλιστικών εισφορών διώκονται αυτεπαγγέλτως και η ποινική δίωξη ασκείται ύστερα από την υποβολή μηνυτήριας αναφοράς από το ΙΚΑ προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας του οφειλέτη. Η πράξη μπορεί να κριθεί ατιμώρητη, εάν το ποσό που οφείλεται εξοφληθεί μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης σε οποιονδήποτε βαθμό.